TO ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΑΙΓΙΝΑΣ

Το Αρχαιολογικό Μουσείο της Αίγινας είναι το πρώτο της Ελεύθερης Ελλάδας.
Ιδρύθηκε το 1828 από τον Ι. Καποδίστρια με διευθυντή και έφορο τον Α. Μουστοξύδη ο οποίος    και  συγκέντρωσε από τον επόμενο χρόνο αρχαιολογικά ευρήματα από την νησιώτικη κυρίως Ελλάδα.
Τα ευρήματα αυτά περιφέρθηκαν από το Δημαρχείο στο Ορφανοτροφείο, στη συνέχεια στο Κυβερνείο και στο Ευνάρδειο για να καταλήξουν στα 1981 στο σύγχρονο Μουσείο της ” Κολώνας”

Το Μουσείο Κολώνας είναι ένα απλό ορθογώνιο κτίσμα.     Αποτελείται από δέκα αίθουσες που αναπτύσσονται γύρω από ένα κεντρικό αίθριο με στοές, κάτω από τις οποίες έχουν εκτεθεί ανάγλυφα των Ελληνιστικών και Ρωμαϊκών χρόνων, τμήμα των οποίων προέρχεται από την αρχική συλλογή.
Οι αίθουσες του Μουσείου στεγάζουν μερικά ευρήματα από τα Αρχαία Ιερά της ΑΙΓΙΝΑΣ ( ΝαόςΑπόλλωνος, Αφαίας Αθηνάς,   Ελλανίου Διός)  καθώς και υλικά που προέρχονται από ανασκαφές της πόλης και από σποραδικά ευρήματα διαφόρων τοποθεσιών τα οποία αποτελούν σημαντικούς μάρτυρες της συνέχειας της καλλιτεχνικής παράδοσης του νησιού από τούς προϊστορικούς μέχρι τούς πρώτους χριστιανικούς χρόνους.

Μέσα από τα εκθέματα των αιθουσών ο επισκέπτης μπορεί να σχηματίζει γνώμη για την ποιότητα και μοναδικότητα της Αιγινήτικης τέχνης και να παρακολουθήσει την εξέλιξη και ακμή της, απόδειξη του υψηλού πολιτιστικού επιπέδου του νησιού των χρόνων της ναυτικής και εμπορικής κυριαρχίας του.

Στις πρώτες αίθουσες υπάρχει σειρά προπλασμάτων της οχύρωσης, των κατοικιών και των εργαστηρίων της προϊστορικής εποχής από τον οικισμό της Κολώνας. Στην αίθουσα του προθαλάμου Α υπάρχει αναπαράσταση προπλάσματος του μεγάλου ” Ασπρου σπιτιού” από τον πρωτοελλαδικό οικισμό της Κολώνας περί το 2400 –2300 πχ. καθώς και πήλινο πρόπλασμα χυτηρίου χαλκού που κατασκευάστηκε πάνω στα ερείπια του παραπάνω σπιτιού περί το 2300 — 2200 πχ ( 4ος οικισμός).

ΑΙΘΟΥΣΑ Ζ.
Περιέχει προϊστορική κεραμική από την πρωτοελλαδική μέχρι τέλους της Μυκηναϊκής περιόδου. Χαρακτηριστικά είναι τα σχήματα αγγείων και ειδωλίων και η ποικιλία παραστάσεων που δείχνουν διάφορες επιδράσεις ( Εφυραικές -Μινωικές) Σπουδαιότατοι είναι οι αποθηκευτικοί πίθοι της Κολώνας της πρωτο και μεσοελλαδικής εποχής και σημαντικότερες οι παραστάσεις ποντοπόρων πλοίων ( εξηκοντόρων) επί πυθαμφορέως του 1700 π.Χ. καθώς και ανθρώπινης μορφής πάνω σε ψάρι η σκάφος σε όστρακο, που αποτελούν μάρτυρες της ναυτοσύνης και του εμπορικού πνεύματος των κατοίκων της Αίγινας.

ΑΙΘΟΥΣΑ Η
Περιέχει κεραμική και γλυπτά έργα της ιστορικής περιόδου από την Γεωμετρική μέχρι την κλασσική εποχή ( 5ος αιών) Στις δύο προθήκες υπάρχει κεραμική της Γεωμετρικής και Αρχαϊκής περιόδου 9 από το 10ο μέχρι τα τέλη του 6ου πχ αιώνα) Η ποικιλία των προελεύσεων των αγγείων ( από Αττική , Κόρινθο, Αργος , Βοιωτία) μαρτυρεί την έκταση των εμπορικών σχέσεων του νησιού κατά την πρωτογεωμετρική εποχή ( 10ος- 8ος αιων.)
Στην προθήκη 1. Εκτός από τη Γεωμετρική κεραμική έχουμε και δείγματα της πρωτοαττικής κεραμικής ( 7ος ε) της οποίας η ΑΙΓΙΝΑ υπήρξε ο κυριότερος εισαγωγέας.
Μέσα από τα παραδείγματα μπορούμε να παρακολουθήσουμε την εξέλιξη της από την γεωμετρική σκιαγραφία έως τη γεμάτη πλαστική δύναμη αρχαϊκή μορφή. Στους χρόνους της ακμής του ρυθμού γύρω στο 650 πχ. ανήκει η ” Πρόχους των Κριών” με φυγάδευση του  Οδυσσέα και των συντρόφων του από το Άνδρο του Πολύφημου με τη σταδιακή εισαγωγή της εγχάραξης και πολυχρωμίας.    Χάρη στην εσωτερική δύναμη των μορφών και στη μνημειώδη αντίληψη, η αττική κεραμική κατάφερε να ξεπεράσει την Κορινθιακή.                    Στο τέλος της εξέλιξης ανήκει ” ο αμφορέας της Χίμαιρας” περί το 620– 600 πχ .
Στην προθήκη 2 : εκτίθεται κεραμική του υπογεωμετρικού ρυθμού που συνεχίζεται παράλληλα με τον Κορινθιακό ρυθμό. Μέσα από τα δείγματα μπορούμε να παρακολουθήσουμε την εξέλιξη της Κορινθιακής κεραμικής από το 725 — 625 πχ. από την υστερογεωμετρική αντίληψη με τις μελανόμορφες παραστάσεις στην ώριμη Κορινθιακή ( 625–525 πχ) όπου επικρατεί η πολυχρωμία. Χαρακτηριστικά δείγματα έχουμε στην ” Κοτύλη με τούς ιππείς” των αρχών του 7ου αιώνα και στην ” Κοτύλη με την παράσταση Βελλερεφόντη και Περσέα ” των χρόνων του ώριμου ρυθμού.
Τέλος έχουμε δείγματα της Κορινθιάζουσας κεραμικής ( αρχές του 6ου πχ ε. ) και της μελανόμορφης ( 550– 520 πχ) αττικής κεραμικής.
Από τα γλυπτά ξεχωρίζουμε μία σειρά αναθηματικών έργων όπως στήλες, σφίγγα ή λέοντα , που κοσμούσαν το ιερό του Απόλλωνα τον 7ο πχ αι. , αρχιτεκτονικά μέλη και μορφές που κοσμούσαν τα δύο αετώματα του αρχαιότερου πώρινου ναού του Απόλλωνα του 6 πχ αιώνα.

Η μαρμάρινη Σφίγγα είχε στηθεί στο Ιερό του Απόλλωνα Κολώνας πάνω σε ψηλό κίονα.
Κλασσικό έργο με έντονο τον ανθρώπινο χαρακτήρα και πλαστική δύναμη που είχε αποδοθεί στο μεγάλο Βοιωτό γλύπτη Κάλαμι . Έργο αντιπροσωπευτικό της μεγάλης γλυπτικής παράδοσης της Αίγινας, η οποία είχε αναπτύξει δικό της εργαστήρι ήδη από την πρώιμη αρχαϊκή εποχή ( Δαιδαλικός ρυθμός) που ανέδειξε σημαντικούς καλλιτέχνες όπως τον ΟΝΑΤΑ , ΜΙΚΩΝΑ, ΣΜΙΛΗ κ.α.
Υπάρχει επίσης μια σειρά επιτύμβιων στηλών που χρονολογούνται από το 500 πχ μέχρι τα μέσα του 5ου πχ αιώνα.

ΑΙΘΟΥΣΑ Θ. : Περιέχει γλυπτά, ανάγλυφα, όρους ιερών και επιτύμβια κλασσικής εποχής, καθώς και επιλογή από Ελληνιστικά και Ρωμαϊκά έργα. Χαρακτηριστικά είναι τα
θραύσματα των γλυπτών των δύο αετωμάτων της Αφαίας που βρίσκονται στη Γλυπτοθήκη του Μονάχου. Τα θραύσματα αυτά ξέμειναν στην Ελλάδα μετά το ξήλωμα από την αρχαιο-καπηλική εταιρεία των Dilletanti.